PPdeG e PSdeG alcanzan un pacto pola lingua: os centros poderán elixir que materias dan en galego

Os grupos parlamentarios do PPdeG e do PSdeG chegaron a un acordo para a actualización do Plan xeral de normalización da lingua galega que inclúe retoques para flexibilizar o decreto que rexe o emprego de idiomas no ámbito educativo.

Deste xeito, segundo recollen ambos os partidos nun documento conxunto dado a coñecer este xoves, algunhas das materias científicas e tecnolóxicas que na actualidade non poden impartirse en galego poderán, a partir do curso 2028-29, darse nesta lingua, sempre e cando se manteñan as cotas asignadas a cada idioma.

Nos centros educativos bilingües a distribución seguirá sendo dunha metade das materias en cada lingua, mentres que nos centros plurilingües prevese un terzo en castelán, outro en galego e o restante en inglés.

O documento recolle outras medidas pactadas no ámbito educativo, como que o profesorado empregará nas aulas de educación infantil "a lingua materna predominante entre o alumnado" e con "especial atención a que en todos os ámbitos, e especialmente nas contornas urbanas e periurbanas, o galego se use tanto como o castelán".

Así mesmo, os centros educativos deberán incorporar ao seu proxecto lingüístico un apartado de seguimento dos seus obxectivos e de avaliación das accións impulsadas para dar cumprimento ás medidas contempladas neste Plan xeral de normalización da lingua galega.

Máis alá da escola

As medidas pactadas por populares e socialistas abarcan máis ámbitos, como os medios de comunicación, onde se promoverá que as declaracións sexan transcritas nas linguas que se realicen; ou a produción audiovisual, dado que se aumentará o financiamento para contidos en galego e haberá un plan para "optimizar" a súa presenza en espazos dixitais.

De forma complementaria ao texto xa vixente prevense novos plans de promoción da lectura en galego, cooperación co Goberno para avances lingüísticos en ámbitos administrativos, e maior dotación orzamentaria, de polo menos millón e medio de euros no presente exercicio e ata mobilizar máis de 65 millóns de euros nos próximos catro anos.

A Xunta deberá encargarse de elaborar informes anuais de seguimento destes acordos e de remitilos ao Parlamento de Galicia para o seu debate, o primeiro deles no primeiro trimestre de 2027; tendo en conta que se prevé aplicar as modificacións normativas, polo menos no ámbito educativo, antes do termo de 2026.

O preámbulo do acordo recolle que este documento é resultado do traballo de ata once comisións sectoriais con máis dun centenar de expertos e achegas de particulares, entidades e institucións que alcanzaron "máis de catrocentos contactos".

Desde as filas do PSdeG, a vicevoceira no Parlamento, Lara Méndez, aseguraba que o acordo "mellora de maneira substancial" a proposta da Xunta, e que "incorpora medidas imprescindibles para afrontar unha realidade que non admite máis demora". "O galego vive unha situación de emerxencia".

"Non é o noso plan", aseguraba a socialista, "pero trátase de avanzar, porque o galego xa non pode esperar, porque a situación é insostible".

Pola súa parte, o voceiro do PPdeG, Alberto Pazos Couñago, aseguraba que era un "día feliz, no que acadamos un acordo que simboliza fito histórico".

"Porque en Galicia a lingua nunca foi motivo de confrontación. O galego é o fogar común que nos une", defendía Pazos Couñago, aínda que lamentaba que o acordo non fose unánime "por quen decidiu autoexcluírse", en alusión ao BNG.

Sobre o acordo, dixo o voceiro do PPdeG que é "unha folla de ruta para a vindeira década" e "un plan adaptado á realidade social do país e que afronte con garantías o proceso de transmisión da lingua a xeracións futuras".

Democracia Ourensana tamén confirmou esta mañá que se suma ao acordo. 

Pontón define o pacto como un acordo "para enterrar o galego"

No entanto, o BNG desmarcouse destas negociacións polas súas discrepancias coa política lingüística do PP e a negativa dos populares a asumir a súa petición de derrogar o decreto que rexe o uso de cada idioma no ámbito educativo. 

Este xoves, logo da sinatura do acordo entre PPdeG e PSdeG, a voceira nacional do BNG, Ana Pontón, definíao como un pacto "para enterrar o galego".

"O que asinan é seguir mantendo o decreto da vergoña. Só que hai un rocambolesco cambio de cromos no que en lugar de prohibir matemáticas, prohiben dar en galego outras materias. Manteñen o mesmo corpiño e a mesma política lingüística do Partido Popular que nos levou aos peores datos da nosa historia en relación coa lingua galega", opinou.

Lamentou que o Partido Socialista participe na "estratexia de desgaleguización" do Partido Popular e preguntouse "que hai detrás deste pacto".

Pontón demandou vixiar se "dentro duns meses", o "bipartidismo" se poñerá a repartir postos a cambio deste pacto: "Este acordo, a cambio de que? Terá que ver co galego ou cos postos? O tempo dirá", engadiu.

En todo caso, afirmou que o galego "necesita máis apoio" e considerou que "non é de recibo" que, cos peores datos da historia, teña menos respaldo que en 2004.

"É decepcionante", defendeu, pois considera que o que facía falta era un acordo "para que o galego teña máis futuro" e, en cambio, "o bipartidismo púxose de acordo para enterrar o galego".

López Campos defende que o pacto promove "mellorar o uso social" do idioma

Desde a Xunta, o conselleiro de Cultura, José López Campos, celebrou o pacto que "é unha mostra de madurez política" e responde a un momento que a lingua "requiría de novas medidas de impulso ante unha sociedade diferente".

"Galicia ama o seu idioma", dixo López Campos, para quen non hai dúbida de que hai demanda social de medidas para impulsar o uso da lingua, "baseándose sempre no equilibrio lingüístico, na defensa da competencia das nosas dúas linguas".

 "O que temos que facer é garantir as competencias lingüísticas, pero despois temos que respectar a liberdade de elección", manifestou o conselleiro.

Para López Campos "hai que facer que a sociedade galega se sinta orgullosa e lle guste utilizar o galego, sempre dende un aspecto de non imposición, senón de namoramento".

"O que sempre entendemos é que temos que mellorar as competencias", explicou, "e mellorar o uso social, o prestixio da nosa lingua, desde unha óptica de apoio en positivo do idioma".